تعريف: پديده اي است كه در آن در اثر تغيير غلظت يك محلول  و يا تغيير زاويه ديد (تغيير جهت نور برخورد كننده  به محلول يا كريستال ) يك اثر دو رنگي مشاهده مي شود

 در داي كرويزم تخريب ماده را به دنبال ندارد و بعضا برگشت پذير و بعضا برگشت ناپذير باشد وليكن ساختار مانند bleachinhg  تغيير نمي كند

•          انواع داي كروئيسم:

  Thermo-chromism  

         Electro-chromism

         Photo-chromism

         Tribo-chromism

        Piezochromism

          mechano-chromism

         Halochromism (effect of pH)(exa:lemon in tea)

solvato-chromism

Gaso-chromism

          Senso chromism

•          بعضا موارد تلفيقي هم وجود دارد مانند ترموفتو كروميسم

•          الكتروكروم:

•          بر اثر آن رنگ ماده به واسطه اعمال جريان الكتريكي يا تغيير پتانسيل تغيير پيدا مي كند

•           شروط الكتروكروميسم:

•          1)حتما بايد واكنش الكتروشيميايي باشد (رعد و برق و روشن كردن لامپ الكتروكروم نيستند  زيرا واكنش نيست بلكه تهييج است)

•          2)ولتاژ اعمال كم و حداكثر 4 تا 5 ولت باشد

•          3) برگشت پذيري

•          4) تغييرات در ناحيه مريي باشد

•          5) دما و فشار محيط

•          شيشه هاي هوشمند و low-e

•          تقسيم بندي سيستم هاي الكترو كروميك

•          الف: كاربردي

•          الف-1: انتقالي مانند شيشه هاي هوشمند

•          الف-2: انعكاسي: مانند آيينه هاي انعكاسي

•          الف-3: انشاري  مانند نمايشگرها

•          الف-4: تشعشع مانند جذب IR در استتار

•          ب: ساختار شيميايي

•          ب-1: آلي

•          ب-2: معدني

•          ب-3: آلي معدني

•          ج: نحوه اتصال به زنجير:

•          ج-1“ كاتدي: تغيير رنگ با اتصال كاتد به ماده الكترو كروم و احيا و در نتيجه تغيير رنگ

•          ج-2: آندي: آند به ماده الكتروكروم وصل مي شود و اكسيد و تغيير رنگ

•          ج-3: كاتدي –آندي : از هر دو طيق برخي مواد تغيير رنگ مي دهند چه با اكسيد شدن و چه با احيا شد ن

•          د: بر حسب حالت الكترو كروم:

•          د-1: مايع به جز الكترود كه جامد است بقيه مايع

•          د-2:جامد-مايع: يكي از مواد مايع و ماده الكترو كروميك ديگر روي الكترود رسوب مي كند

•          د-3:جامد 

مزايا و معايب مايع بودن الكتروليت

•         مزايا:

•         رساناييت بيشتر براي يونها

•         فرم پذيري راحت

•         ارزاني

•         معايب

•         مشكلات زيست محيطي و نفوذ

•         امكان جذب رطوبت و اكسيژن

•         آببندي

•         حركت مايع روي مسير حركت نور تاثير گذاشته و تغييرات رنگي به همراه دارد آيينه هاي هوشمند

پارامترهاي مشخصه در پديده الكترو كروم:

•         الف : رنگي شدن

•         Color→color

•         colkor →bleach

•         bleach →color

•         ب: نسبت كنتراست CR

•         CR=R0/Rx 

•         R0 مربوط به bleach وRx مربوط به حالت رنگي

•         هرچه انتشار بيشتر نرخ كنتراست بيشتر

•         هر چه نرخ كنتراست بيشتر اختلاف بين bleach , colored بيشتر است

•         نرخ كنتراست در يك طول موج مشخص گزارش مي شود به CRλ معروف است

•         ج: راندمان رنگي شدن:

•          مقاومت ماده در برابر عبور جريان  و هم چنين مقاومت لايه هاي سيستم

•         راههاي  پنجره هاي هوشمند: الكتريسسته ، گاز و نور

•         ويژگي ماده اكسيد تنگستن آبي

خواص مورد  نياز براي يك ماده الكترو كروم

•         تغييرلات رنگي با اعمال و لتاژهاي كم

•         ماده الكترو كروم هم بايد رساناي الكترون باشد و هم يون

•          انواع الكترودها در الكترو كروم:

1) اكسيدهاي به شدت دوپ شده كه نيمه هادي هستندمثال:اينديوم اكسايد

•         اينديوم تين اكسايد

•         2)فيلمهاي قرار گرفته برروي فلز

•         3) گريدهاي فلزي

•         فتو كروميزم: Driving force: photon

•         تعريف:كليه فرايندهاي فتو فيزيكي و فتو شيميايي نتيجه واكنش نور با ماده است (برگشت پذير)

•         مشخصه هاي مواد فتو كروميك:

•         1( با برداشتن منبع تهييج كننده  برگشت پذير

•         2) جذب است نه نشر (قانون بير لامبرت)

•         3) زمان كوتاه

•         4) شدت انرژي نه چندان زياد

•         تغيرات رنگي با بمباران ايكس و گاما جزو اين به حساب نمي آيند

•         دسته بندي فتو كروميسم:

•         P-type تغيير در اثر نور نه دما

•         T-type علاوه بر نور دما هم موثر است (سينتيك)

•         مشكلات عينك فتوكروم در گرما

•         De sensitize مواد شيميايي روي رفت و برگشت اثر مي گذارند 

  تقسيم بندي مواد فتو كروميك

•      : i: nature

•         i-1: photoreversible

•         I2: thermoreversible

•         I3: photo&thermoreversib;re

•         I4:

•         Inverse(a@longer λ and b@shoter λ )

•         I5: multiphotichromicity

•         II: materials state:

•         II-1:liquis

•         II-2: solid

•         III:chemical structure:

•         III1:organic

•         III2- inorganic

•         III3: organic-inorganic

•         IV: mechanism

•         V:application

applications

         Eyewear glasses plastic lenses/optical filter/glazing application/camera lenses/light flash protector/color developer
(uv money, ticket,notebook/diagnostic tool/camofaslge)pry))

 عوامل موثر در فتو كروميزم مواد:

• غلظت دما طول موج تهييج كننده  ph  حلال

• مواد فتو كروم معدني:

•  تركيبات هاليدهاي قليايي kck, ki

• تركيبات  هاليدهاي فلزات خاكي CaF2 doped with Ce

•  هاليدهاي نقره

• اكسيدهاي فلزي

• TiO2 dopped with impurity (Fe)

ترمو كروميزم

• مواد ترموكروم به تغيير رنگ تركيب يا ماده در اثر حرارت ديدن يا گرم كردن اطلاق مي شود

•  شرط: يك طرف يا دو طرف رنگي شدن در ناحيه مريي باشد

• ترمو كروميسم بايد برگشت پذير باشد

•  پارامترهاي مورد بررسي در ترموكروميزم

۱- زمان  و دما

•   زمان پاسخ در حد

• ثانيه و دقيقه مي باشد و به ندرت ساعت است

• واكنشهاي جانبي احتمالي و وجود تجمعات و غلظت پايين و دماي بالا روي زمان اثر گذارند

۲- طيف جذبي :برخي ترموكرومها از ابتدا بيرنگند و برخي از ابتدا رنگي

۳- مقاومت حرارتي

۴- عوامل خارجي مانند اكسيژن و نور و فشار و حلال و آب و ph 

۵-تغيير در فرم كريستالي و جهت گيري آرايش مولكولي

كاربردهاي ترموكروم:

۱-  Color indicator(paint/printing/furnaces)

۲- جنبه هاي بهداشتي و خوراكي مانند بسته بندي و سردخانه(با ليبل ترموكروميك) بهتر است برگشت پذير نباشد

۳-جنبه هاي پزشكي

•         (استريليزاسيون/كنترل حالت رواني و تب سنج)

•         كنترل حجم مخازن و تبديل گاز و فشار و دما

•         كنترل شارژ باطري