رنگ

فعال سازی سطح در صنعت پوشش، عموماً جهت بهبود خاصیت تر شوندگی سطح قطعه و افزایش خاصیت چسبندگی، انجام می شود. مهمترین روش های مورد استفاده شامل:
1 - شعله گیری : عموماً جهت فعال سازی قطعات سه بعدی استفاده می شود.
2 - پلاسما : در این روش، تهییج شدن سطح به وسیله یک تولید کننده امواج رادیویی صورت می گیرد.
3 - فرآیند کرونا : فعال سازی سطح توسط یک منبع الکتریکی با ولتاژ بالا صورت می گیرد و برای فعال سازی سطح سپر اتومبیل مناسب است.
4 - اشعه UV : قطبیت پایین پلاستیک ها می تواند توسط عامل اکسید کننده و فعال کننده سطح با استفاده از مواد شیمایی حساس به نور، مرتفع گردد. سپس قطعه در معرض نور ماوراء بنفش قرار داده می شود.
اشعه UV موجب شکسته شدن مولکول های ترکیبات حساس به نور و تشکیل رادیکال های آزاد می گردد.این رادیکال های آزاد که بسیار فعال می باشند، با اکسیژن موجود در هوا ترکیب می شوند و موجب تشکیل رادیکال های آزاد اکسیژن می گردند و این رادیکال ها با سطح پلاستیک واکنش داده و باعث ایجاد گروههای قطبی بر روی سطح شده انرژی سطح قطعه را افزایش می دهد.

سیستم نور UV :
در این روش تست جهت فعال سازی سطح با اشعه UV قطعات بر روی کانوایر قرار می گیرند، محفظه نور کانوایر برای نیتروژن غیر فعل طراحی می شود. تعدادی از قطعات از زیر گاز نیتروژن اتمسفر رد می شوند. گروهی در هوا و تعداد دیگری از سیستم اشعه نور UV می گذرند. کانوایر بوسیله مدول های دو لامپ با طول موج میکرونی تجهیز می شوند که یکی از این لامپ ها جهت تست قطعات استفاده می شوند.
توان لامپ : W/cm 240
توان متناوب : 100 – 25% در 5 مرحله
ضخامت لامپ : cm 25

شرایط تست :
اندازه قطعات بایستی بصورت تقریبی cm 5×20 باشد. پلاستیک هایی مانند PE (پلی اتیلن) و PET به صورت فیلم و دیگر پلاستیک ها بایستی به صورت یک Plate تهیه شوند. در ابتدا سرعت خط کانوایر را در پایین ترین سطح ممکنه قرار می دهند تا بیشترین نور تابش به روی قطعه پلاستیکی را دریافت کند. پس از آن سرعت خط طوری تنظیم می شود که در هیچ نقطه ای از قطعه، آسیب واضحی مشاهده نشود. سرعت کانوایر، معمولاً برای هر نوع پلاستیک، در طول تابش، ثابت نگه داشته می شود.
عوامل متغیر عبارتند از :
- طیف اشعه UV
- توان لامپ
- تعداد مراحل عبور از زیر لامپ UV

با توجه به شرایط تست فوق، میزان فعال شدن سطح چند نوع پلاستیک توسط اشعهUV ، شعله گیری و روش کرونا، سنجیده شده است که به تفصیل در زیر آمده است :

1 - PE
پلی اتیلن که معمولاً در صنایع بسته بندی استفاده می شود، بدون آماده سازی سطح نمی تواند پوشش دهی شود. فعال سازی سطح در این نوع پلاستیک عموماً توسط روش کرونا که روش بسیار مناسبی برای قطعات تخت است صورت می گیرد. فعال سازی این نوع پلاستیک عموماً توسط اشعه UV (نه در هوا و نه در اتمسفر ازن) نتیجه بخش نیست.

2 - PP/EPDM
در این نوع پلاستیک که ماده بسیار مهمی در صنعت اتومبیل و ساخت قطعات سه بعدی از قبیل سپر و ... می باشد، برای پوشش پذیری مناسب، روش شعله گیری، موجب ایجاد گروههای قطبی با قطبیت بالا و افزایش انرژی سطح قطعه می گردد. فعال سازی این نوع پلاستیک نیز عموماً توسط اشعه UV (نه در هوا و نه در اتمسفر ازن) نتیجه بخش نیست.

3 - PET
این نوع پلاستیک غالبا!ً در صنایع بسته بندی استفاده می شود؛ ولی امروزه استفاده آن در صنایع برچسب (Lable) و قطعات سه بعدی نیز گسترش یافته است. این پلاستیک خاصیت تر شوندگی خوبی دارد، ولی فاقد قدرت چسبندگی مناسب است و به عنوان ماده ای با شرایط سخت آماده سازی سطح ، جهت رسیدن به سطح انرژی مورد نیاز ، شناخته شده است. این ماده پس از اعمال اشعه UV، چسبندگی مطلوبی برای پذیرش رنگ خواهد داشت.

4 - PC
پلی کربنات یک ماده پلاستیکی بسیار عالی است که بصورت چند منظوره در صنعت اتومبیل سازی استفاده می شود. سطح انرژی این نوع پلاستیک، با افزایش UV با طول موج کوتاه، به طور قابل توجهی افزایش می یابد. همچنین حضور ازن در منطقه تابش ، نقش مهمی در عملکرد آماده سازی سطح دارد.

5 - Noryl
این نوع پلاستیک، یک ترکیب از پلی آمید و پلی فنیلن اتر است که جهت استفاده در قطعات بیرونی اتومبیل بکار می رود. این ماده خاصیت تر شوندگی خوبی دارد؛ ولی در هنگام استفاده از پوشش و پخت در دمای 80 درجه سانتیگراد، چسبندگی ضعیفی از خود نشان می دهد. جهت آماده سازی سطح می توان از فرآیند شعله گیری استفاده نمود تا میزان چسبندگی نیز افزایش یابد.

6 - TOPAS
این پلاستیک یک ماده نسبتاً جدید است که عموماً در تجهیزات پزشکی مورد استفاده قرار می گیرد.کشش سطحی این ماده به اشعه UV حساس نیست ؛ ولی درسطح دوزهای بالا از این اشعه ، می توان شاهد افزایش انرژی سطحی کل گردید.

اشعه UV نه تنها برای ایجاد اتصالات عرضی در مواد پوشش دهنده ( پخت UV ) استفاده می گردد، بلکه جهت فعالسازی سطح برخی از پلاستیک ها مورد استفاده قرار می گیرد. فرآیند فعال سازی سطح توسط اشعه UV جهت قطعات سه بعدی و در صنعت، بسیار مناسب است.